Açığa Satış Nedir

Açığa Satış Nedir

Mayıs 12, 2020 0 Yazar: cenadmin

Açığa Satış Nedir

Bir hisse senedini açığa satmak aslında sahip olmadığınız ama siz satış işlemini yaptıktan sonra fiyatının düşmesini beklediğiniz hisse senedini satmak anlamına gelir. Aracının piyasadan hisse senedini borç olarak alır ve daha sonra da sizin namınıza ve hesabınıza satar. Aradaki kar hesabınıza yatar. Buradaki beklenti, açığa satılan hisse senetlerinin sahibine teslim edilmek üzere sonradan fiyatı düşünce satın alınmasıdır. Başarılı olursa aradaki fiyat farkından elde ettiğiniz karı cebinize atarsınız. Bu işlemi yapabilmek için aracınızda kredi limitiniz olmalıdır. Alacağınız hisse senedi sayısı hesabınızdaki nakit tutarına bağlıdır.

İlk bakışta işlem o kadar karmaşık gelmeyebilir. Ancak bu işleme başlamadan önce işlem esaslarının ne olduğunu ve ne gibi riskler içerdiğini bilmeniz gerekir. Bilmeniz gereken ilk husus hisse senedinin fiyat artışının sınırı yoktur ve siz yükselişe yakalanırsanız işiniz biter. Ama tersi durumda yani kredili olarak hisse senedi alımı yaptığınızda ki bu durumda beklentiniz fiyatın yükselmesi ve sizin de bu yüksek fiyattan hisse senedini satmanızdır, o zaman hisse senedinin fiyatının düşebileceği en alt limit ‘0’dır.

Açığa satış ile kredili menkul kıymet işlemi arasında önemli farklılıklar vardır. İlginç olan bu farklılıkların her biri tek başına incelendiğinde insana o kadar önemli gelmez. Ama hepsi bir araya geldiğinde yaptığınız işlemle ilgili riski artırır.

Açığa satışla ilgili akla gelen ilk soru şudur: İşleme konu hisse senedi ilk başta nereden geliyor?
Aslında açığa satış yapabilmek için işleme konu hisse senedini borçlanabilmeniz gereklidir. Ancak, bu her zaman mümkün olmaz. Açığa işlem yapmak için emir verdiğinizde piyasada olan hisse senetleri araştırılır. Hisse senetleri başka bir yatırımcının hesabından borç olarak alınır. Bu işlemden yatırımcının haberi olmaz. Firmalar ilk olarak kendi hesaplarına bakarlar. Sonra da daha büyük firmaların hesaplarına bakarlar. İşlem yaptığınız firma ne kadar büyükse açığa satış işlemi yapma şansınız o kadar artar.

Piyasada çok sayıda ve likit olan hisse senedini açığa satış yaparsanız işlem yaptığınız aracı kurumda bunları bulma ihtimaliniz yüksektir. Ama sayısı az ve az işlem gören bir hisse senedini açığa satış yapmak isterseniz o zaman zorlanabilirsiniz.

Ancak hisse senedinin piyasada yeteri kadar var olduğunu farz etsek bile her halükarda aracı kurum bu hisse senetlerini borç olarak alacaktır. Açığa işlem yapmak için hesabınızda nakit bulunması gerekir. Yani işler tersine gittiğinde zararı kapatacak kadar nakit bulundurmak zorundasınız.

Buradaki sıkıntı ne olabilir? Siz açığa satış işlemi yaptığınızda hisse senedinin gerçek sahibi de aynı hisse senediyle işlem yapmaya karar verebilir. Bu durumda hisse senetleri hemen onun hesabına aktarılmalıdır. Eğer yerine konulması gereken hisse senetleri yoksa bu durumda sizden hisse senetleri istenebilir. Bu takdirde yapmanız gereken hemen piyasadan hisse senetlerini satın almaktır. Bu durumda da piyasa fiyatı ne ise bu fiyattan işlemi gerçekleştirmek zorunda kalırsınız.

Diğer bir konu da düşen bir piyasada açığa satış yapamamaktır. Bunun sebebi açığa işlem yapanları düşen piyasadaki risklere karşı korumaktır. Sadece yükselen bir piyasada açığa satış işlemi yapabilirsiniz.
Açıktan alış yaptığınızda başınıza gelecek en kötü şey hisse senedinin fiyatının sıfıra düşmesidir. Açığa satış yaptığınızda ise hisse senedinin fiyatı sonsuza kadar yükselebilir. Bu durumda açığa satış işleminde yüklendiğiniz risk sonsuzdur.

Bunlara rağmen bu işlemin faydası da vardır. Hisse senetleri yükseliş oranlarının iki katı oranında düşme eğilimi içerisindedirler. Herkesin bildiği gibi olumsuz haberler karşısında hisse senedi fiyatları hızlı düşer. Hatta aylar içinde oluşmuş kazanç bir anda yok olabilir. Bu durumda doğru zamanda bu işlemi yaptığınız takdirde yükselmesi için geçen zamandan çok daha kısa bir sürede büyük bir kazanç elde edebilirsiniz.

Diğer bir durum ise aynı hisse senedini açığa satanların sayısının çok olması durumunda piyasa kapanmadan iade etmek amacıyla bu insanların hepsinin aynı hisse senedini almak zorunda olmasıdır. Bu da o hisse senedine talebin artması ve hisse senedinin fiyatının yükselmesi sonucunu doğurur.

Piyasada karşılaşılan diğer bir durum da “sıkışma” olarak adlandırılan, açığa satılmış, geniş kapsamlı işlem gören bir hisse senedine ani bir talep oluşmasıdır. Bu hisse senedinin alışı da açığa işlem yapanları açık pozisyonlarını kapatmaya zorlarsa durum hayli güçleşebilir. Alış işlemi hisse senedinin fiyatını artırır. Korkuya kapılan yatırımcılar da açık pozisyonlarını kapatmak için yoğun alımlara başlarsa o zaman hisse senedinin fiyatı çok hızlı bir yükseliş gösterir.

Her şeyin planlandığı gibi gittiğini farz edersek bu durumda da açık pozisyonunuzu kapatmak için bir noktada hisse senedini satın almanız gerekir. Pozisyonu kapatmak için borçlandığınız hisse senetlerini satın alıp asıl sahibine iade etmek zorundasınız. Buna açık pozisyonu kapatmak denir.

Emri verdiğinizde aracınıza açık pozisyonu kapatmak için bu emri verdiğinizi belirtmeniz gerekir. İdealde açık pozisyonunuzu satış yaptığınız fiyattan daha düşük bir fiyata alış yaparak kapatmanız gerekir.

Son olarak da şunu söylemek gerekir ki, kar payı ödemesi yapıldığı anda bir hisse senedinde açık pozisyondaysanız bu kar payı size ait olmadığı için asıl sahibine iade etmeniz gerekir.